Tin Kinh tế- xã hội

Những ưu tiên chính sách của Chính phủ mới tại Malaysia

Cập nhật lúc: 30/07/2018 02:00:00 PM

Sau 15 năm từ khi rời nhiệm sở năm 2003, cựu Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad (92 tuổi) đã bất ngờ trở lại nắm quyền sau khi Liên minh Hi vọng (PH) do ông đứng đầu tạo nên cơn chấn động lịch sử bằng việc giành chiến thắng vang dội trong cuộc Tổng tuyển cử lần thứ 14 ngày 9/5 vừa qua, chấm dứt 61 năm cầm quyền liên tục của Mặt trận Quốc gia (BN) tại Malaysia.

Từng lãnh đạo đất nước Malaysia phát triển ngoạn mục trong hơn 2 thập kỷ, từ 1981 – 2003, giờ đây ông Mahathir một lần nữa lên nắm quyền lực trong một bối cảnh có nhiều thay đổi. Năm 2017, Chính phủ Malaysia khẳng định kinh tế nước này tiếp tục phục hồi và đạt tốc độ tăng trưởng là 5,9%. Ngân hàng trung ương Malaysia dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2018 cũng ở mức khả quan, khoảng 5,5% - 6%, chủ yếu nhờ xuất khẩu tăng trưởng mạnh, đóng góp tới 2/3 GDP. Tuy nhiên, nhiều người dân Malaysia không cảm nhận những được lợi ích từ những con số tăng trưởng nói trên. Họ đã bỏ phiếu bầu chọn ông Mahathir vì mong muốn những lợi ích từ sự tăng trưởng kinh tế được lan tỏa vào cuộc sống và họ muốn ông có thể điều hành đất nước thành công giống như ông đã làm trước đây. Ông Mahathir lên nắm quyền cũng vào thời điểm Malaysia đứng trước nhiều thách thức mới. Căng thẳng thương mại gia tăng bao trùm kinh tế thế giới đang tạo ra nhiều nguy cơ đối với nền kinh tế vốn phụ thuộc quá lớn vào xuất khẩu như Malaysia. Malaysia cũng đang đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách, hiện ở mức khoảng 3% GDP; nợ công tại thời điểm tháng 5/2018 vào khoảng 270 tỷ USD và đồng ringgit của Malaysia tăng giá 2,5% từ đầu năm nay so với đồng USD, song cũng đang đứng trước áp lực mất giá. Đầu tư nước ngoài cũng là một thách thức đối với Malaysia. Mặc dù trước thềm bầu cử, ông Mahathir đã không ngần ngại phê phán các dự án đầu tư của các công ty Trung Quốc và cho biết nếu thắng cử sẽ xem xét lại các dự án đầu tư của Trung Quốc ở Malaysia. Tuy nhiên, theo hãng nghiên cứu kinh tế Capital Economics Ltd., nếu Chính phủ của ông Mahathir chĩa mũi nhọn vào sự can dự của Trung Quốc trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng, Malaysia sẽ phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh về đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh đó, xu hướng chính sách của Chính phủ Mahathir đang trở thành chủ đề được giới quan sát Malaysia và các nước trong khu vực đặc biệt quan tâm.

Theo giới nghiên cứu kinh tế Malaysia, ổn định kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính sẽ là một trọng tâm mà Mahathir đưa vào chương trình nghị sự. Phát biểu trong cuộc họp báo đầu tiên sau khi nhậm chức Thủ tướng vào tối 10/5 vừa qua, ông Mahathir đã nhấn mạnh Chính phủ mới sẽ nỗ lực hết sức để giữ ổn định đồng ringgit và mong muốn thông qua các nhà đầu tư trong và ngoài nước để xây dựng kinh tế Malaysia. Ông Mahathir cũng nhấn mạnh “Chúng tôi hy vọng nhìn thấy sự náo nhiệt trên thị trường chứng khoán và sẽ có thêm nhiều vốn rót vào thị trường chứng khoán”. Trong khi đó, giới quan sát quốc tế nhận định mục tiêu giảm nợ quốc gia, hiện đã ở mức 270 tỷ USD, cũng được ông Mahathir chú trọng. Ông Mahathir cho rằng dưới thời cựu Thủ tướng Najib Razak, các khoản vay của Quỹ đầu tư nhà nước (1MDB) cũng như việc thúc đẩy một số dự án quá tham vọng đã góp phần làm tăng nợ quốc gia. Ngay sau khi nhậm chức, cùng với việc đẩy nhanh điều tra các cáo buộc tham nhũng liên quan 1MDB, ông Mahathir đã quyết định tạm dừng dự án đường sắt cao tốc nối Kuala Lumpur và Singapore với chi phí ước tính lên tới 17 tỷ đôla Mỹ (Nhật Bản và Trung Quốc là hai trong số các nước cạnh tranh giành quyền thực hiện dự án này) và một số dự án lớn khác do các quỹ của Trung Quốc cấp vốn, trong đó có dự án đường sắt kết nối khu vực bờ biển phía Đông (ECRL) do Trung Quốc đầu tư. Việc ổn định kinh tế vĩ mô sẽ tạo thuận lợi để Chính phủ của ông Mahathir có thể sớm thực hiện được những các cam kết tranh cử mà người dân kỳ vọng, nhất là những cải thiện về kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống dân chúng, tạo việc làm, cải thiện an sinh và phúc lợi xã hội.

Trong khi đó, giới quan sát quốc tế nhận định cùng với những nỗ lực cải cách kinh tế, việc hồi sinh chính sách “Hướng Đông”, đa dạng hóa đầu tư nước ngoài và giảm ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ là ưu tiên hàng đầu của ông Mahathir. Điều này phần nào được cụ thể hóa bằng chuyến công du nước ngoài đầu tiên đến Nhật Bản ngày 11/6 vừa qua của ông Mahathir. Phát biểu tại họp báo chung với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nhân chuyến thăm, ông Mahathir đã bày tỏ vui mừng vì Nhật Bản đã một lần nữa chào đón chính sách “Hướng Đông” mà trước đây ông đã triển khai nhằm tăng cường quan hệ hợp tác với Nhật Bản. Ông Mahathir cũng bày tỏ mong muốn các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tích cực đầu tư vào Malaysia trên nhiều lĩnh vực. Về phần mình, Thủ tướng Shinzo Abe cho biết Nhật Bản sẽ tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy tốc độ phát triển của Malaysia. Ông cũng đề cập đến việc mở rộng đầu tư, tạo cơ hội cho người Malaysia du lịch và làm việc tại Nhật Bản. Ngoài ra, Thủ tướng Abe cũng đồng ý cung cấp hỗ trợ tài chính để Malaysia giải quyết khó khăn kinh tế hiện nay. Chuyên gia phân tích Shahriman Lockman thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (ISIS) cho rằng dưới thời cựu Thủ tướng Najib Razak, Malaysia đã từng mong muốn hợp tác với Nhật Bản, song không tích cực như với Trung Quốc. Dù vậy, năm 2017, Nhật Bản vẫn là quốc gia đầu tư trực tiếp lớn nhất tại Malaysia, với số vốn lên tới 13 tỷ USD. Theo Đại sứ Nhật Bản tại Malaysia Makio Miyagawa, sự trở lại của ông Mahathir, một người có quan hệ gần gũi với Nhật Bản, đã khiến các doanh nghiệp xứ sở hoa anh đào khôi phục niềm tin vào thị trường này. Quan trọng hơn, họ nhìn thấy sự trở lại của một thời kỳ vàng son trong quan hệ song phương, vốn từng được duy trì trong thời gian cầm quyền của ông Mahathir từ 1981 – 2003. Chuyến thăm cũng được cho là tín hiệu về động thái chuyển mình của Chính phủ Malaysia khỏi tầm ảnh hưởng của Trung Quốc, quốc gia đã đầu tư nhiều tỷ USD vào Malaysia dưới thời cựu Thủ tướng Najib Razak, song phần nhiều trong số tiền này được cho là có liên quan các dự án có dính líu tới vụ bê bối tại 1MDB. Việc quan hệ Malaysia - Nhật Bản nồng ấm trở lại không chỉ tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác giữa hai nước mà còn giúp Malaysia trở nên độc lập hơn trong vùng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Trong một phát biểu mới đây, lãnh đạo của Đảng Công lý Nhân dân (PKR) thuộc Liên minh PH cầm quyền cho rằng cùng với việc phục hồi chính sách “Hướng Đông” để tranh thủ lợi ích hợp tác với Nhật Bản, Chính phủ của ông Mahathir cũng sẽ tìm cách tạo sự cân bằng mới trong các mối quan hệ, nhất là với các nước lớn như Trung Quốc và Mỹ. Ban đầu đường lối của cựu Thủ tướng Najib Razak là thân Mỹ, tích cực tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Sau này khi bê bối liên quan tới 1MDB vỡ lở và bị Bộ Tư pháp Mỹ điều tra, ông Najib không còn cách nào mới chuyển sang dựa vào Trung Quốc trong khi Trung Quốc cũng muốn cho vay những khoản tiền lớn. Vấn đề là không ai quan tâm Malaysia có trả được nợ hay không. Do vậy, chính phủ mới ở Malaysia sẽ phải tìm cách giảm vay nợ từ Trung Quốc. Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chính trị vì sự thay đổi (PKRU) của Malaysia cho biết thêm ngoài vấn đề tham nhũng, do quản lý không tốt, nên Quỹ 1MDB dưới thời cựu Thủ tướng Najib đã gánh một khoản nợ lớn và ông Najib đành phải nhờ tới dòng vốn từ Trung Quốc để giải quyết khó khăn. Quan hệ giữa Malaysia và Trung Quốc trong giai đoạn này đã phát triển mạnh, nhất là về đầu tư và thương mại. Giờ đây Chính phủ mới của ông Mahahir sẽ phải tái cân bằng các mối quan hệ như cam kết đưa ra lúc tranh cử. Trong cuộc đối thoại với phóng viên tại Câu lạc bộ báo chí Nhật Bản nhân chuyến thăm Nhật Bản, ông Mahathir cũng nói rằng Chính phủ tiền nhiệm đã mạnh tay vay tiền cho nhiều dự án lớn và chính Trung Quốc. Giờ đây ông đề nghị Nhật Bản cung cấp cho Malaysia những khoản tín dụng mới.

Việc Mahathir Mohamad chọn Nhật Bản là nơi tới thăm đầu tiên sau khi nhậm chức Thủ tướng cho thấy rõ quyết tâm của ông trong việc hồi sinh chính sách "Hướng Đông". Nhật Bản và Trung Quốc bề ngoài là cạnh tranh nhưng bên trong lại ngầm đấu tranh với nhau. Chuyến thăm Nhật Bản có thể khiến người ta có cảm giác dưới sự lãnh đạo của Mahathir, quan hệ giữa Malaysia và Trung Quốc có thể sẽ dần dần “đóng băng”. Quả thật, trong thời gian ông Mahathir làm Thủ tướng lần đầu tiên (1981-2003), chính sách "Hướng Đông" đã góp phần đưa quan hệ giữa Malaysia và Nhật Bản có những bước phát triển vượt bậc. Khi đó, kinh tế Nhật Bản đang bùng nổ, trở thành nước đứng đầu ở châu Á, còn kinh tế Trung Quốc vẫn trong giai đoạn chuyển động. Tuy nhiên, hiện nay, khi ông Mahathir trở lại làm Thủ tướng lần thứ 2, thế giới bước vào thế kỷ 21, Trung Quốc đã trỗi dậy, trở thành nền kinh tế có quy mô lớn thứ 2 thế giới sau Mỹ, tiếng nói trên trường quốc tế ngày càng có trọng lượng, còn kinh tế Nhật Bản vẫn chưa thoát khỏi suy thoái. Trong bối cảnh đó, giới quan sát tin rằng quan hệ giữa Malaysia và Nhật Bản sẽ trở nên mật thiết hơn so với thời chính phủ tiền nhiệm. Tuy nhiên, Chính phủ của ông Mahathir sẽ không “đóng băng” quan hệ với Trung Quốc. Ông Mahathir có thể sẽ không thân với Trung Quốc như dưới thời ông Najib và cũng không ra sức thu hút đầu tư từ Trung Quốc bằng mọi giá, song sẽ tiếp tục giữ quan hệ hữu hảo với Trung Quốc, dù cách thức quan hệ với Trung Quốc có thể sẽ thay đổi. Điều này phần nào đã được phản ánh trong các phát biểu gần đây của ông Mahathir, khi ông một mặt đòi xem xét lại một số dự án đầu tư lớn của Trung Quốc, song mặt khác tuyên bố ủng hộ Sáng kiến "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc. Rõ ràng, việc “đóng băng” quan hệ với nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới sẽ không phải là “di sản chính trị” mà ông Mahathir muốn để lại trong nhiệm kỳ này. Hơn nữa, tại một quốc gia đa sắc tộc, trong đó Cộng đồng người Hoa chiếm khoảng 30% dân số, nhưng kiểm soát phần lớn nền kinh tế, việc quay lưng lại với Trung Quốc không phải sự lựa chọn khôn ngoan của bất cứ lực lượng cầm quyền nào tại Malaysia./.

Nguồn: TTXVN, Strait Times, NHK

Trích nguồn:NCIF
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng
  Email    In


 

Bình luận

Mã xác nhận:
Nhập mã xác nhận:
 

Tìm kiếm

Số lượt truy cập : 1097202